Rwanda yaongeza ushuru wa mitumba

Rwanda imeanza kutekeleza uamuzi wa kuongeza ushuru unaotozwa nguo za mitumba zinazoagizwa kutoka nje.

Uamuzi huo ulichukuliwa na nchi za jumuiya ya afrika mashariki japo baadhi ya nchi zilijipatia muda ili kujitayarisha zaidi kuingia katika mfumo huo mpya wa kutumia nguo zinazotengenezwa na viwanda vya nguo vya ndani.
Viongozi wa Rwanda wamekuwa katika kampeni kabambe ya kutaka wananchi kutumia bidhaa zinazotengezwa nyumbani, licha ya kwamba nchi hiyo ina kiwanda kimoja tu cha kutengeneza nguo.
Kulingana na serikali,nguo za mitumba zimeanza kutozwa ushuru wa dollar 2,5 toka dollar 0,5 kwa kilogramu moja ilhali ushuru kwa viatu vya mitumba umepanda toka dollar 0,2 hadi dollar 5 za Marekani.

Wafanyabiashara wa nguo kuukuu Kigali 

 

Katika soko la Biryogo, mjini Kigali ,wachuuzi wa nguo za mitumba wamekata tamaa kutokana na uwamuzi huo.
Baadhi wameiambia BBC kuwa kazi hiyo sasa haina faida yoyote tena.
"Ni kama tumevunjwa nguvu.tulikuwa tunaishi kutokana na hii kazi,lakini kutokana na kupanda kwa ushuru ni kama hatuna kazi tena. Pesa ni nyingi,huwezi kupata pesa za kulangua na nyingine za kutoa ushuru.

 

Rwanda Mitumba

Bora kuhamia katika nchi nyingine isiyokuwa hii”mmoja amesema.
Mwingine amesema:’’tangu utotoni nilifanya kazi ya kuuza nguo za mitumba,lakini sasa inavurugika,sijui kama tutakuwa wakulima au?”
Rwanda ina wakazi takribani milioni 12 . ina kiwanda kimoja tu cha kutengeneza nguo na haina viwanda viwanda vya viatu.
Kuna wanaoona kuwa uamuzi huu umetekelezwa haraka bila hata nchi yenyewe kujipa muda wa kujipanga sawa sawa:
 

Viatu vinavyouzwa Kigali

“Rwanda kuna kiwanda kimoja tu cha kutengeneza nguo .wewe fikiria nchi yenye watu milioni 12 kwa kiwanda ambacho hata uwezo wake unatiliwa shaka.''
''Ingekuwa vizuri watuonyeshe namna tutakavyopata nguo au hata wakubali kuwepo ushindani baina ya nguo za mitumba na hizo nguo zinazopigiwa debe,ili wananchi wenyewe wachague nguo gani za kuvaa''
Serikali imekuwa katika kampeni kabambe ya kupigia debe matumizi ya bidhaa zinazotengenezwa na viwanda vya ndani ikisema uagizwaji wa bidhaa za mitumba kama nguo na viatu unagharimu nchi dolla za Marekani milioni 15 kila mwaka.

Mjadala wa Kodi "Kaa la Moto"

Hamkani, hali ya mambo haijatulia kuhusu kodi, baada ya mkanganyiko kujitokeza kuhusiana na tozo mbalimbali kufanyiwa mabadiliko na Bunge lililomalizika.

Tayari kauli ya Kamishna Mkuu wa Mamlaka ya Mapato Tanzania (TRA), Alphayo Kidata dhidi ya benki zinazotaka kutoza Kodi ya Ongezeko la Thamani (VAT) kwa wateja wao, imeibua mjadala na watalaamu wa biashara na uchumi wamezungumza.

Uingereza kufyeka kodi za biashara ili kuvutia makampuni kuwekeza

Waziri wa fedha wa Uingereza George Osborne ameeleza mipango ya wizara yake yenye lengo la kupunguza kodi muhimu ya faida katika biashara.

Hatua ya Osborne ni sehemu ya mkakati wa kiuchumi katika harakati za kuvutia uwekezaji mpya, na hii inafuatia kura ya maoni iliyopigwa mwezi uliopita ambayo iliamua Uingereza isite kuwa mwanachama wa umoja wa ulaya.

Osborne aliliambia gazeti la Financial Times kwamba anataka kupunguza kodi ya shirikishi kutoka asilimia ishirini hadi chini ya asilimia kumi na tano.

Mwandishi wa BBC wa masuala ya biashara ameeleza kwamba kura ya maoni ilikuwa ni mkakati wa kuisaidia Uingereza kuvutia uwekezaji kutoka kwa kampuni mbali mbali mpango ambao inawezekana haukufanikiwa kufuatia kura hiyo ya maoni

Serikali yauongezea muda wa kuchimba mgodi wa STAMIGO

Serikali imesitisha uamzi wake wa kufunga mwaka huu mgodi wa Stamigold unaomilikiwa na Shirika la madini la Taifa (STAMICO ) ulioko wilayani Biharamulo mkoani Kagera kama ilivyokusudia hapo awali kutokana na sababu mbalimbali ambazo ni pamoja na kupungua kwa kiwango cha upatikanaji wa madini aina ya dhahabu katika maeneo ya mgodi huo badala yake imeuongezea mgodi huo muda wa uchimbaji madini hayo hadi mwaka 2018.

Ujerumani yakunwa na Serikali ya JPM

Ujerumani imesema utendaji kazi wa Serikali mpya ya Awamu ya Tano ikiwemo kupambana na rushwa, imeweka nchi katika nafasi nzuri ya uwekezaji katika nchi za Afrika Mashariki.

Hatua hiyo imefanya Ujerumani kurejea katika Maonesho ya 40 ya Biashara ya Kimataifa yanayoendelea Viwanja vya Mwalimu Nyerere, baada ya kutoshiriki kwa zaidi ya miaka 20.

Akizungumza katika maonesho hayo, Mkurugenzi wa Biashara na Uwekezaji wa Ujerumani na Tanzania, Dirk Smelty, alisema pia nchi kuwa katika amani ni moja ya sifa za kuwafanya kuwekeza nchini. Alisema kuna fursa nyingi za uwekezaji nchini, ikiwa ni pamoja na viwanda na miundombinu.

Naibu Balozi wa Ujerumani nchini, John Reyels alisema katika maonesho hayo kampuni nane za Ujerumani zitaonesha bidhaa zenye ubora kuanzia za vifaa vya afya, teknolojia za gesi na mafuta, ujenzi wa nyumba na umemejua. Alisema biashara baina ya nchi hizo mbili zina thamani ya zaidi ya Sh bilioni 700.

Uganda na Urusi zavunja mkataba wa ujenzi wa kiwanda cha mafuta

Serikali ya Uganda imevunja mkataba wake na kampuni ya Urusi kuhusu mpango wa kujenga kiwanda cha kusafisha mafuta.

Serikali ilikuwa imekamilisha mazungumzo na kampuni hiyo ya Rostec Global Resources Consortium.

Lakini inasema baadaye kampuni hiyo ilianza kuongeza masharti mengine hata baada ya makubaliano ya mwisho kufikiwa.

Uganda kukata uhusiano na Korea Kaskazini

Mkataba huo sasa umekabidhiwa kampuni ya SK Engineering kutoka Korea Kusini.
Kampuni hiyo iliibuka ya pili katika shughuli ya kutoa zabuni.

Hatua hiyo imejiri wiki chache baada ya Rais wa Korea Kusini Park Geun-hye kuzuru Uganda.

Uchumi wa Zimbabwe wazidi kudorora

Baadhi ya viongozi wa juu kwenye Serikali ya Zimbabwe, wanakiri kuwa chama tawala nchini humo kimeshindwa kudhibiti hali ya uchumi wa taifa hilo, ambao umeendelea kuzorota huku deni la taifa likiongezeka maradufu.

Hivi karibuni Serikali ilidai kuwa imeomba mkopo kutoka shirika la fedha duniani IMF kujaribu kunusu uchumi wake, wakati hii utawala wa Harare ukipambana kupata fedha za kuwalipa mshahara zaidi ya wafanyakazi wa uma laki 3 na elfu 50

Waziri wa fedha, Patrick Chinamasa ambaye yuko nchini Ufaransa kwa ziara, amekiri nchi yake kukabiliwa na uhaba wa fedha, wawekezaji kujitoa pamoja na baadhi ya sera zake kuwachosha wawekezaji hao.

John Robertson ni mtaalamu wa masuala ya uchumi nchini Zimbabwe, anasema sera kandamizi dhidi ya wawekezaji wa kigeni nchini humo ndio zimechangia kuporomoka kw auchumi wake na wawekezaji kukimbia.

Licha ya hali mbaya ya uchumi na kuongezeka kwa tatizo la ukosefu wa ajira nchini humo, Serikali bado inashikilia msimamo wake kuhusu umiliki wa asilimia zaidi ya sabini kwenye sekta zote nchini humo.

Mwizi wa Mashine za EFDs atajwa

MAMLAKA ya Mapato Tanzania (TRA) kwa kushirikiana na Taasisi ya Kuzuia na Kupambana na Rushwa (TAKUKURU) hatimaye wametaja mfanyabiashara ambaye alibainishwa na Rais John Magufuli katika hafla ya kuwaapisha Wakuu wa Mikoa na Wilaya, Ikulu Dar es Salaam juzi.

Akizungumza na waandishi wa habari Dar es Salaam jana, Mkurugenzi Mkuu wa TAKUKURU, Valentino Mlowola alimtaja mfanyabiashara huyo kuwa ni Mohammed Mustafa Yusuf Ali anayetuhumiwa kuiibia Serikali matrilioni ya shilingi kwa kutumia mashine za kielektroniki (EFDs) ambazo hazijasajiliwa na TRA na kutoa risiti bandia.

Alisema TRA kwa kushirikiana na TAKUKURU inaendelea na uchunguzi ili kubaini makampuni yote yanayojihusisha na udanganyifu huu, ambapo hadi sasa jumla ya makampuni manne yamebainika kujihusisha na ukwepaji kodi kwa mtindo huu kuanzia mwaka 2010 hadi 2014; na jumla ya Sh 29,216,900,301.7 imebainika kutokulipwa serikalini na makampuni hayo kwa kipindi hicho.

Alisema kwa sasa wanaendelea na mahojiano naye zaidi ili kuwabaini wote wanaohusika na mfumo huo na kufikishwa katika vyombo vya sheria.

Kwa mujibu wa Kamishna Mkuu wa TRA, Alfayo Kidata aliyeambatana na Mlowola katika mkutano huo wa waandishi wa habari, makampuni hayo yamekuwa yakinunua risiti za manunuzi bandia kutoka kwa watu wanaomiliki mashine za EFDs ambazo hazijasajiliwa.

“Makampuni hayo wakishanunua risiti za manunuzi bandia, hatimaye huzitumia risiti hizo kudai marejesho ya Kodi ya Ongezeko la Thamani (VAT) bila kuwepo na bidhaa au huduma halisi iliyouzwa au kutolewa na mhusika, kitendo ambacho kinainyima serikali mapato stahiki kwa mujibu wa sheria,” alisema.

Aliyataja makampuni hayo kuwa ni pamoja na Skol Building Material Ltd ambayo tangu mwaka 2012 hadi 2013 haikulipa jumla ya VAT ya Sh 5,464,915,963 na Kodi ya Mapato yenye thamani ya Sh 10,960,787,861 ambayo jumla ya kodi inayodaiwa ni Sh 16,425,703,824 kwa kipindi hicho.

Kampuni nyingine ni Farm Plant (T) Limited ambayo tangu mwaka 2010 hadi 2014 haikulipa jumla ya VAT ya Sh 5,930,170,573 na kodi ya mapato yenye thamani ya Sh 4,948,393,516 ambayo jumla ya kodi inayodaiwa ni Sh 10,878,564,089.

Pia imo kampuni ya A.M.Steel & Iron Mills Limited ambayo kuanzia mwaka 2013 hadi 2014 haikulipa jumla ya VAT ya Sh 79,016,112 na kodi ya mapato yenye thamani ya Sh 131,693,518 ambayo jumla ya kodi inayodaiwa ni Sh 210,709,630.

Kampuni nyingine ni A.M Trailer Manufacturers Limited ambayo tangu mwaka 2013 hadi 2014 haikulipa VAT ya Sh 638,221,034.80 na kodi ya mapato yenye thamani ya Sh 1,063,701,724. 00 ambayo jumla ya kodi inayodaiwa ni Sh 1,701,922,758.00.

Alisema baada ya kubaini ukwepaji kodi huo kwa kushirikiana na TAKUKURU inaendelea na uchunguzi wa tuhuma hizo na mara baada ya uchunguzi kukamilika hatua za kisheria zitachukuliwa dhidi ya watakaobainika kukwepa kodi.

Alitoa mwito kwa wafanyabiashara wote kutojihusisha na kununua risiti za bandia na kudai marejesho ya VAT yasiyostahili kwa kuwa mamlaka imejizatiti kuendelea kuwabaini wafanyabiashara wanaokwepa kodi na kuwafikisha kwenye vyombo vya sheria kwa hatua stahiki.

Aidha alisema uchunguzi wa awali pia umebaini kuwepo makampuni hewa 228 na kusisitiza kwamba wameusimamisha mfumo huo bandia na kutoa siku tatu kwa kampuni zote zinazodaiwa kulipa fedha hizo.

“Hakuna yeyote anayekwepa kodi atasalimika, wote ni lazima walipe na sasa tumedhibiti mfumo huo bandia,” alisema.

Juzi Magufuli akizungumza na Ma RC na Ma DC wapya, aliwataka wakasimamie vyema mapato katika maeneo yao kwani kumekuwepo na baadhi ya watu wajanja wanaotumia vibaya taasisi za Serikali ikiwemo Wakala wa Usajili wa Kampuni (Brela) TRA kujinufaisha wenyewe na kuliingizia taifa hasara.

Alisema: “Tulikuwa tunafuatilia mashine za EFDs zinazokusanya mapato, yupo mtu mmoja alitengeneza kampuni nyingi zilizokuwa zikimlipa asilimia tano ya VAT na yeye anacheza na TRA halipi asilimia 18 ya kodi hiyo. Alikuwa anaingiza kati ya shilingi milioni saba mpaka nane kwa dakika. Serikali ilipoteza matrilioni ya fedha. Huyu mtu yupo kwenye mokono salama kwa sasaa."

Wakenya wapanga foleni kulipa Ushuru

Mamlaka ya ushuru nchini Kenya, KRA, ilitangaza siku ya Alhamisi kwamba haikudhamiria kuongeza muda uliowekwa kwa Wakenya kulipa ushuru kupitia mfumo mpya wa komyuta ili kurahisisha ulipaji kodi na ushuru, maarufu kama i-tax.

Wakenya wengi walionekana wakipanga foleni ndefu katika afisi za mamlaka hiyo kwenye miji tofauti tofauti nchini humo.

Kundi la Tembo lavamia na kuharibu mazao mashambani Uganda

Kundi la tembo (Ndovu) kutoka mbuga ya Nimule nchini Sudan Kusini wamekuwa wakivuka na kuingia Kaskazini mwa Uganda na kuharibu mashamba ya mahindi, mihogo, viazi na pamba.

Maurice Vuzi ambaye ni mwenyekiti wa wa kaunti ndogo ya Dufile, alisema kuwa ndovu hao waliharibu zaidi ya ekari 35 ya mimie siku ya Jumatatu.

Wakulima wanasema kuwa hawajui hatma yao kwa sababu kila ifikapo msimu wa kuvuna, ndovu uharibu mazao yao na wakati huu ndovu wanafika wakiwa wengi.

Mkulima moja aliliambia gazeti la Daily Monitor kuwa hili limesababisha kushuhudiwa uhaba wa chakula katika vvjiji vilivyo eneo hilo.